Rəqəmsal dünyanın sürətlə inkişafı qitələrarası məlumat ötürülməsinə olan tələbatı kəskin şəkildə artırır. Bu ehtiyacı qarşılamaq məqsədilə inşa edilən ən qabaqcıl infrastrukturlardan biri MAREA dənizaltı kabel sistemidir.
MAREA Atlantik okeanı üzərindən ABŞ ilə Avropanı birləşdirən yüksək tutumlu dənizaltı fiber-optik kabel sistemidir. Kabel ABŞ-ın Virginia Beach şəhəri ilə İspaniyanın Bilbao şəhəri arasında yerləşir və ümumi uzunluğu təxminən 6 644 kilometr təşkil edir. Sistem 2018-ci ilin aprel ayından kommersiya istismarına verilib.
“Marea” sözü ispan dilində “dalğa” və ya “axın” mənasını verir. Bu kabel sistemi Virginia ilə İspaniya arasında qurulan ilk birbaşa dənizaltı kabel kimi tarixə düşüb. MAREA eyni zamanda dünyada ilk dəfə tətbiq olunan “Open Cable System” (Açıq Kabel Sistemi) arxitekturası ilə fərqlənir. Bu yanaşma operatorlara kabel üzərində daha çevik və səmərəli texnoloji yenilənmələr aparmağa imkan verir.
Layihə ilkin olaraq Microsoft və Facebook (Meta) tərəfindən birgə həyata keçirilib. Daha sonra Telxius konsorsiuma qoşularaq kabel sisteminin idarə olunması və kommersiya istismarı funksiyalarını üzərinə götürüb. Kabelin istehsalı və quraşdırılması isə TE SubCom şirkəti tərəfindən icra edilib.
Rəsmi sənədlərə əsasən:
- Microsoft – 2 fiber cütünə sahibdir
- Facebook (Meta) – 2 fiber cütünə sahibdir
- Telxius – 4 fiber cütünü idarə edir
- Amazon Web Services (AWS) – Telxius-dan 1 fiber cütünü IRU (İstifadə Hüququ) əsasında icarəyə götürüb.
Bu struktur MAREA-nı böyük texnoloji şirkətlər üçün strateji əhəmiyyətli infrastruktur layihəsinə çevirir.
Kabelin sahilə çıxış nöqtələri
ABŞ tərəfi:
Kabel Virginia Beach Cable Landing Station-da sahilə çıxır. Bu mərkəz eyni zamanda Telxius-un BRUSA və Google-un Dunant kabel sistemlərinə də ev sahibliyi edir.
Avropa tərəfi:
MAREA İspaniyanın Bilbao Cable Landing Station-ında sahilə çıxır. Buradan trafik Telxius-un idarə etdiyi Derio Communications Hub vasitəsilə Avropanın əsas internet və data mərkəzlərinə yönləndirilir.
MAREA kabel sistemi yüksək performans üçün xüsusi olaraq dizayn edilib:
- 8 fiber cütü
- İlkin dizayn üzrə 160 Tbps ümumi sistem tutumu
- Gücləndiricilər (optik amplifikatörlər) arasında məsafə 56 km təşkil edir ki, bu da siqnal keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır
- Aşağı itkiyə malik, yüksək keyfiyyətli optik lif texnologiyasından istifadə olunur
Son illərdə aparılan texniki sınaqlar zamanı MAREA üzərində:
- 400G DWDM texnologiyası ilə hər fiber cütü üzrə 26 Tbps-dən çox ötürmə əldə edilib
- Daha yeni Infinera ICE6 optik platforması ilə bir dalğa üzərindən 700 Gbps, bir fiber cütü üzrə isə 30 Tbps sürət qeydə alınıb
Bu nəticələr MAREA-nı dünyanın ən sürətli və ən yüksək tutumlu transatlantik kabel sistemlərindən biri edir.
MAREA layihəsi qitələrarası internet trafikinin etibarlı, sürətli və davamlı şəkildə ötürülməsində mühüm rol oynayır. Böyük texnologiya şirkətlərinin birbaşa investisiya etdiyi bu kabel sistemi bulud xidmətləri, video axınlar, beynəlxalq data mübadiləsi və gələcək rəqəmsal texnologiyalar üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
